Hoofdstuk 1. Fedora Linux opstarten en aanmelden

Inhoudsopgave

Opstarten en uitzetten
Opstarten
Uitzetten
Beginnen met Fedora Linux
Gebruikersnaam en wachtwoord
Taalinstellingen
Het inloggen
Wat staat er op mijn scherm?
Een programma opstarten
Afmelden
Er zijn zoveel programma's, wat heb ik nodig?
Gebruikers
Software
Internet
Bestanden beheren
Kantoor
Beeld en geluid
Installeren van Fedora

Samenvatting

In dit inleidende hoofdstukken geven we een antwoord op volgende vragen::

  • Hoe start ik mijn machine aan?

  • Hoe zet ik mijn machine uit?

  • Wat is inloggen of aanmelden?

  • Hoe activeer ik de Nederlandstalige instellingen?

  • Hoe start en stop ik een programma?

  • Welke programma's heb ik nodig?

Opstarten en uitzetten

Opstarten

Druk op de knop

Veel oproepen naar de helpdesk kunnen voorkomen worden door na te kijken of de stekker in het stopcontact zit. Dat en de volgende zaken lijken allemaal zeer voor de hand liggend, maar worden nietemin al te vaak over het hoofd gezien. Daarom zetten we in deze inleiding alles nog even op een rijtje.

Hoewel je een computer met Linux normalerwijze niet hoeft uit te zetten, kan het zijn dat hij soms uitstaat en dat je hem moet opstarten voor je kan beginnen werken. Een computer die niet draait herken je aan het zwarte scherm, waar niets te zien valt, ook niet nadat je de muis hebt bewogen of enkele toetsen op het toetsenbord hebt ingedrukt. In dat geval moet de computer aangezet worden.

Aan de voorzijde van de kast waarin alle onderdelen gemonteerd zitten, is meestal een knop, die je dient in te drukken om de computer aan te zetten. Soms gebeurt het ook dat aan de achterzijde van de kast een tweede knop is, die de stroomtoevoer controleert. Als er niet direct iets gebeurt, controleer dan of je toevallig niet zo'n knop hebt.

Als je geen beeld ziet, moet je misschien ook de knop op het scherm van de computer indrukken. Meestal gaat er zowel op de computer als op het scherm een klein lampje branden, dat aanduidt dat er activiteit is. Doorgaans zal je ook de ventilator en de harde schijven horen draaien eens de juiste knop ingedrukt.

Na enkele seconden moet je beeld zien op het scherm.

Wat zijn al die vreemde boodschappen?

Het opstarten van de computer begint met opstartboodschappen van de basiscomponenten van het besturingssysteem.

Daarna zie je een keuzescherm waarin eventueel verschillende versies van je systeem opgestart kunnen worden. Normaal volstaat het om hier op de Enter toets te drukken of te wachten tot de computer automatisch kiest en verdergaat. Dit is het bedoelde scherm:

Figuur 1.1. Opstartbeeld 2

Opstartbeeld 2

Mogelijk kan je hier ook kiezen om een ander besturingssysteem dan Fedora Linux op te starten. Daarvoor zal je dan een andere handleiding moeten lezen. In dit boek wordt enkel de Fedora opstartprocedure besproken.

Daarna komen er een heleboel meldingen van het besturingssysteem, dat de integriteit van je data controleert en alle diensten opstart die je nodig hebt, zoals bijvoorbeeld het besturen van de muis en het presenteren van het aanmeldingsscherm.

Het systeem zegt voor elke dienst of die al dan niet succesvol werd opgestart:

Figuur 1.2. Opstartbeeld 3

Opstartbeeld 3

Mogelijk zie je hier niet veel van omdat de opstartprocedure voor een groot gedeelte grafisch gebeurt. In dat geval krijg je dit scherm te zien:

Figuur 1.3. Grafisch opstartscherm

Grafisch opstartscherm

Indien een dienst of programma niet opgestart kan worden, krijg je alsnog de opstartboodschappen te zien zoals in Opstartbeeld 3, maar dan wat mooier omkaderd.

Daarna duurt het nog enkele seconden voor je het aanmeldingsscherm te zien krijgt:

Figuur 1.4. Het aanmeldingsscherm

Het aanmeldingsscherm

Het aanmeldingsscherm kan ook in het Engels zijn. Dit hangt af van de instellingen van je systeem.

Voor we verder gaan met dit scherm bespreken we enkele zaken die je moet weten over het uitzetten van de computer, een taak die vanuit dit venster uitgevoerd kan worden.

Uitzetten

Uitzetten is niet nodig

In principe hoef je je computer nooit uit te zetten. Enkel het scherm uitzetten is voldoende. Computers van tegenwoordig verbruiken heel weinig electriciteit, en des te minder als je ze niet gebruikt. Het kan absoluut geen kwaad om een computer jarenlang gewoon te laten aanstaan. Het is zelfs goed, want je systeem zal dan 's nachts taken uitvoeren die anders overdag zouden moeten gebeuren, terwijl je met je computer aan het werken bent. Het zou dan zijn alsof er soms nog iemand op je computer werkt, en uiteraard gaat het dan soms ook iets trager.

De taken die 's nachts uitgevoerd worden omvatten onder andere het volgende:

  • Indexeren: Het opstellen van lijsten, zodat je gemakkelijker en sneller documenten kan zoeken en informatie over het systeem kan raadplegen.

  • Opruimen: Ervoor zorgen dat administratieve bestanden, waarin de activiteiten op het systeem bijgehouden worden, niet alle ruimte op de harde schijf in beslag nemen.

  • Controle: De beveiliging van het systeem nagaan en rapporteren in geval van onraad.

  • Onderhoud: Het systeem nakijken en waar nodig nieuwe en betere versies van je programma's installeren.

Wat als ik mijn computer toch wil of moet uitzetten?

Als je niet tegen het lawaai kan, of je hebt een laptop, of je moet verhuizen, dan wil je je computer natuurlijk wel afzetten. Doe dat bij voorkeur altijd volgens de juiste procedure, zodat hij naderhand ook weer zonder problemen opstart.

Je kan de computer op verschillende manieren uitzetten, maar een van de veiligste is via het aanmeldingsscherm. Je kiest onderaan links het derde item, Systeem (of System, als dat scherm in het Engels is). Er verschijnt dan een klein venster, waar je kan kiezen om de computer uit te zetten of te herstarten (Shutdown of Reboot, als dat scherm in het Engels is). Daar duid je met de muis de gewenste optie aan door het juiste bolletje aan te klikken, zoals op onderstaand voorbeeld weergegeven wordt:

Figuur 1.5. Stoppen van de computer

Stoppen van de computer

Daarna klik je nog op OK in datzelfde venstertje, en de computer zal zichzelf helemaal stoppen. Deze procedure duurt maximaal enkele minuten, maar is meestal binnen de halve minuut afgewerkt.

Trek, indien mogelijk, nooit de stekker van de computer uit het stopcontact zonder deze procedure gevolgd te hebben. Druk ook nooit op de knop aan de voor- of achterzijde zonder de computer volgens deze procedure af te zetten.

De taken die normaalgezien 's nachts uitgevoerd moesten worden, zullen afgehandeld worden zodra de computer weer opgestart wordt. Daardoor kan het in sommige gevallen een beetje trager lijken en wat meer lawaai lijken te maken wanneer je begint te werken op een computer die net opgestart is. Op een moderne computer zou dat echter niet meer dan enkele minuten mogen aanhouden.