Hoofdstuk 2. Gebruikers

Inhoudsopgave

Gebruikers aanmaken
Tijdens de installatie
Gebruikers aanmaken na de installatie
Wachtwoorden veranderen
Je eigen wachtwoord veranderen
Het wachtwoord van iemand anders veranderen

Samenvatting

Omdat een beginnend gebruiker als root (lees: god op het systeem) veel schade kan aanrichten, is het belangrijk niet-gepriviligeerde accounts aan te maken voor alle gebruikers, inclusief jezelf.

Linux is een multi-user, multi-tasking systeem: je kan er met meerdere mensen op werken, zelfs tegelijkertijd. Omwille van je eigen privacy maak je best ook gebruikersaccounts aan voor eventuele medemensen die je computer delen.

Dit hoofdstuk bespreekt twee manieren om extra gebruikers aan te maken:

  • Tijdens de installatie

  • Na de installatie

Verder bespreken we hier ook hoe je je wachtwoord kan veranderen.

Gebruikers aanmaken

Tijdens de installatie

Het aanmaken van een gebruiker tijdens de post-installatie procedure wordt besproken in de paragraaf “Post-installatie procedure”Appendix 1.

Gebruikers aanmaken na de installatie

Heb je er tijdens de installatieprocedure niet aan gedacht om een account aan te maken voor jezelf en/of je huisgenoten, of wist je toen nog niet dat dat het beste is? Of was je eerst de enige gebruiker van je PC, maar wil je nu ook aan iemand anders toegang geven?

Deze sectie zal je helpen om stap voor stap een nieuwe gebruikersnaam aan te maken. Dit is een administratieve taak, waarvoor je het rootwachtwoord moet kennen. Je hoeft je echter niet aan te melden als beheerder van het systeem indien er al andere accounts (gebruikersnamen) bestaan. Je zal de nodige menu's ook als niet-gepriviligeerde gebruiker terugvinden. Je computer vraagt je het rootwachtwoord in te geven wanneer nodig.

In onderstaand voorbeeld gaan we uit van het ergste geval, namelijk dat er enkel een systeembeheerdersaccount aangemaakt is. Je moet dan met de gebruikersnaam root aanmelden. Druk Enter op het toetsenbord wanneer je deze gebruikersnaam ingegeven hebt:

Figuur 2.1. Aanmelden als systeembeheerder (root)

Aanmelden als systeembeheerder (root)

Geef daarna het wachtwoord voor het root-account op, en druk weer Enter:

Figuur 2.2. Root wachtwoord ingeven

Root wachtwoord ingeven

Het duurt even eer de hele grafische omgeving opgestart is. Eventueel vraagt de computer of je de gekozen taal als standaard wilt gebruiken. Daarna krijg je het bureaublad van de systeembeheerder te zien.

[Note]Opgepast!

Je bent nu heer en meester op je systeem. Wees voorzichtig en lees de meldingen wanneer iets om je aandacht vraagt. Doe niets waar je niet zeker van bent. Het is niet de bedoeling om je bang te maken - oplettend is voldoende. Linux is niet moeilijk, maar als beheerder kan je heel snel heel veel stuk maken als je niet oplettend bent.

Uit het hoofdmenu (met de rode hoed) selecteer je Systeeminstellingen->Gebruikers en Groepen:

Figuur 2.3. Gebruikers en Groepen selecteren

Gebruikers en Groepen selecteren
[Note]Als niet-gepriviligeerde gebruiker

Wanneer je als gewone gebruiker, bijvoorbeeld met gebruikersnaam oma aangemeld bent, zal de computer je het root wachtwoord vragen wanneer je deze selectie maakt uit het hoofdmenu. Geef het in en druk OK, zodat je met aangepaste rechten het gebruikersbeheerderprogramma kan opstarten.

Figuur 2.4. Root wachtwoord ingeven

Root wachtwoord ingeven

Je kan vervolgens verder gaan zoals hieronder beschreven.

Het gebruikersbeheerder programma opent een nieuw venster. Indien er nog geen gewone gebruikersaccounts zijn aangemaakt, is het venster leeg. Indien je al wel gebruikers aangemaakt had, hetzij tijdens de installatie of eerder via deze procedure, zie je de gebruikersnamen van alle gebruikers van je computer.

Druk op de knop Gebruiker toevoegen linksboven om een nieuwe gebruiker aan te maken.

Figuur 2.5. Gebruikersbeheerder

Gebruikersbeheerder

Een nieuw venster komt tevoorschijn om de kenmerken van de gebruiker te bepalen. Het volstaat de standaard instellingen aan te nemen. Enkel de volgende zaken moet je zelf kiezen:

  • Gebruikersnaam: een unieke naam, liefst niet langer dan 8 karakters, en liefst allemaal in kleine letters.

  • De volledige naam van de gebruiker: voornaam en achternaam.

  • Het wachtwoord voor deze gebruiker: moet eens te meer voldoen aan volgende voorwaarden:

    1. Minimaal 6 tekens lang

    2. Een mengeling van cijfers en letters en speciale tekens zoals .,/?:;!@#$%&*() enzovoort.

    3. Geen opeenvolging: 123abc is echt niet moeilijk genoeg als wachtwoord.

    4. Geen herhaling: 111aaa is ook niet goed.

    5. Geen persoonlijke gegevens: je geboortejaar, de naam van je partner, kat of goudvis, je nummerplaat, dezelfde code als voor je bankrekening: niet goed.

Als je alles ingevuld hebt, druk je OK om de gebruiker te creŽren.

Figuur 2.6. Gebruikersgegevens

Gebruikersgegevens

Verlaat de Gebruikersbeheerder door Bestand->Afsluiten te kiezen uit het menu:

Figuur 2.7. Gebruikersbeheerder afsluiten

Gebruikersbeheerder afsluiten

Vanaf nu kan de nieuwe gebruiker zich aanmelden op het systeem. Controleer best even of dit werkt voor je vol trots gaat vertellen dat je huisgenoot nu zijn of haar eigen account heeft: tracht je aan te melden met de nieuwe gebruikersnaam en het wachtwoord dat je zojuist ingesteld hebt.