Pro's en contra's

Voordelen van ODF

Algemene voordelen

Naast het belang van ODF voor overheden, dat we reeds toelichtten in de paragraaf “Waarom is ODF zo belangrijk voor overheden?”, gelden diezelfde pluspunten natuurlijk voor bedrijven en privégebruikers. ODF laat de vrije markt, waarop onze economie tenslotte toch gebaseerd is, ook werken voor software en in het bijzonder voor makers van programma's voor bestandsbeheer.

Met ODF heb je een ruime keuze, net als bij de aankoop van een auto of een nieuwe jas: neem je een grote of een kleine, een goedkope of een dure, wil je je product kunnen terugbrengen naar de winkel als het tegenvalt, kapot gaat of als er onderhoud nodig is? Als er aanpassingen gedaan moeten worden, doe je dat dan zelf of laat je het doen? Wil je twintig jaar rondrijden met je auto of je jas nooit wegdoen? Als het over computers gaat, hebben mensen de vreemdste ideeën. ODF zorgt ervoor dat we weer ons gezond verstand gaan gebruiken.

Veiligheid

ODF is gebaseerd op XML. Een XML-bestand zit heel logisch in elkaar en moet aan bepaalde regels voldoen om gevalideerd te kunnen worden. Door deze regels is het onmogelijk om malafide code, zoals bijvoorbeeld een virus, in een ODF-bestand te verbergen. Het gebruik van ODF heeft al bij vele organisaties geleid tot een significante terugdringing van het aantal met virussen, spy- en adware besmette computers.

Nadelen van ODF

Natuurlijk zijn er nadelen aan een omschakeling verbonden: het zal tijd, geld en moeite kosten. Daarnaast zijn er een aantal mythen rond ODF die we hieronder zullen doorprikken.

Mythe 1: Je moet kiezen tussen winnaars en verliezers op de technologiemarkt als je ODF oplegt.
Mythe 2: ODF opleggen begrenst de keuzemogelijkheden en sluit potentiële leveranciers uit.
Mythe 3: Migratie naar ODF is een technologische uitdaging.
Mythe 4: ODF is nieuwe en geen “proven technology”.
Mythe 5: De migratie naar ODF gaat veel geld kosten.
Mythe 6: De burger zal overheidsdocumenten in ODF niet kunnen gebruiken.
Mythe 7: Er zijn niet veel overheden die de stap al gewaagd hebben.
Mythe 8: ODF is een veiligheidsrisico.
Mythe 9: ODF maakt innovatie moeilijker en houdt geen gelijke tred met nieuwe technologische ontwikkelingen.
Mythe 10: Vooraanstaande voormalige ODF-supporters kiezen nu voor andere formaten, zoals bijvoorbeeld CDF.

Mythe 1: Je moet kiezen tussen winnaars en verliezers op de technologiemarkt als je ODF oplegt.

De realiteit: de beslissing om over te gaan op ODF is een overwinning voor overheden en burgers. ODF betekent vrijheid, keuze, flexibiliteit en betrouwbaarheid. Het is jouw document, doe ermee wat je wilt, en wanneer je dat wilt.

Mythe 2: ODF opleggen begrenst de keuzemogelijkheden en sluit potentiële leveranciers uit.

De realiteit: ODF is het enige formaat dat de keuzemogelijkheden uitbreidt en vendor lock-out voorkomt. De standaard is volledig en gratis voor iedereen beschikbaar en maakt meer competitie mogelijk. Elk bedrijf dat dat wil, kan een programma maken waarmee je ODF-bestanden kan lezen, opslaan en/of bewerken. De standaard wordt ontwikkeld door OASIS (met in het bestuur Sun, Microsoft, IBM en vele anderen) en het ontwikkelproces is open en transparant. ODF beperkt noch het gebruik, noch de manier van implementatie.

Mythe 3: Migratie naar ODF is een technologische uitdaging.

De realiteit: Migratie naar welk nieuw product dan ook vormt altijd een uitdaging, vooral op het gebied van training. Als we bekijken hoe sommige producten veranderd zijn binnen enkele jaren, en hoe veel bedrijven van de ene naar de andere leverancier overstappen, zal ODF niet zo'n grote uitdaging vormen. In sommige gevallen zal het zelfs een peulenschil zijn in vergelijking met sommige andere migraties waarvoor bedrijven en overheden niet konden kiezen, omdat ze opgelegd werden door de softwareleverancier.

Mythe 4: ODF is nieuwe en geen “proven technology”.

De realiteit: ODF is gebaseerd op technologie die al bestaat sinds begin jaren '70 van de vorige eeuw.

Mythe 5: De migratie naar ODF gaat veel geld kosten.

De realiteit: Net zoals bij elke andere overgang zijn er initieel kosten verbonden aan de migratie. Op de middellange tot lange termijn betaalt de migratie zichzelf echter terug. Stel: bedrijf X houdt vast aan bedrijfsspecifiek bestandsformaat Y. Jij migreert naar ODF. Bij de volgende upgrade van de bedrijfsspecifieke bestandsformaten en software, die periodiek plaatsvinden omdat ze de kip met de gouden eieren vormen voor veel leveranciers, heb je je voordeel al gedaan. Jij hoeft immers geen cent uit te geven om de continuïteit van toegang tot je data te kunnen blijven verzekeren, terwijl bedrijf X voor de zoveelste keer een heel migratietraject mag doorlopen.

Mythe 6: De burger zal overheidsdocumenten in ODF niet kunnen gebruiken.

De realiteit: Iedereen kan ODF gebruiken, en nog wel gratis, omdat er zoveel software vrij beschikbaar is die ODF kan lezen, aanmaken en opslaan. Bovendien doen overheden er goed aan om documenten in een onveranderbaar formaat aan te bieden aan de burger. Documenten die de burger zelf moet aanmaken, worden meestal in de vorm van een web formulier aangeboden. De interne verwerking gebeurt daarna in ODF, maar de burger heeft niets met die interne processen te maken. In veel gevallen is deze mythe dus een niet-bestaand probleem.

Mythe 7: Er zijn niet veel overheden die de stap al gewaagd hebben.

De realiteit: Nederland hobbelt inderdaad achteraan in de adoptie van Open Standaarden in vergelijking met de rest van de EU. In landen als Duitsland en Spanje wordt er echter al op honderdduizenden werkplekken van de overheid mee gewerkt. In Extramadura, een verarmde regio in Spanje, was de pure noodzaak om geld te besparen de reden om op ODF over te gaan. Ook voor andere grote gebieden en gemeenten is het gunstige prijskaartje een belangrijke reden om de overstap te maken.

Mythe 8: ODF is een veiligheidsrisico.

De realiteit: Er is niets bijzonders aan ODF dat het meer of minder gevoelig maakt in vergelijking met andere bestandsformaten, wat betreft risico's bij verband met databeveiliging, code manipulatie of toegang tot de inhoud van documenten. Blootstelling van data aan programmatuurgewijze extensies, zoals bijvoorbeeld visual basic macro's die men in MS Office documenten kan aantreffen, komen niet voor in ODF.

Mythe 9: ODF maakt innovatie moeilijker en houdt geen gelijke tred met nieuwe technologische ontwikkelingen.

De realiteit: Deze uitspraak kan niet verder naast de waarheid zitten. Een open, gezamenlijk proces voor het ontwikkelen van een Open Standaard bevordert imeers de marktwerking, die op zijn beurt tot vernieuwing leidt.

Mythe 10: Vooraanstaande voormalige ODF-supporters kiezen nu voor andere formaten, zoals bijvoorbeeld CDF.

De realiteit: CDF vergelijken met ODF is appels met peren vergelijken. CDF (Compound Document Format) is een voorstel voor een overkoepelende standaard die beschrijft hoe je specificaties kan opstellen voor documenten die uit verschillende delen bestaan, zoals audio- en video-fragmenten in tekst. ODF zou een onderdeel kunnen zijn van CDF, maar CDF zal ODF nooit kunnen vervangen.