De terminal

Een terminal venster openen

Zoals reeds gezegd gaan we zo snel mogelijk “echt Linux leren”. Het hulpmiddel bij uitstek om tot de kern van het systeem door te dringen is de terminal. In plaats van grafisch met het systeem te werken, gaan we ons toeleggen op de tekstinterface die we via de terminal kunnen aanspreken. Met een terminal werken heeft verscheidene voordelen:

  • In de terminal draait een programma, de shell, die de snelste manier is om met Linux te werken, eens je het wat gewoon bent.

  • Via de terminal kan je ook op andere computers op het netwerk. Dat kan natuurlijk ook met andere programma's, maar die bieden telkens maar een deel van de functionaliteit. Met een terminal kan je op een andere computer dezelfde zaken als op je eigen computer.

  • Een terminal laat ons toe verder te zien dan de grafische verpakking van een systeem. Door de terminal kunnen we eender welke Linux leren, terwijl je met een grafische omgeving aan een bepaalde distributie gebonden bent. Wat we in de terminal leren is eigenlijk gewoon UNIX (herinner je uit hoofdstuk 1 dat Linux een gratis UNIX kloon is). Als extraatje zal je na deze cursus dus ook met UNIX systemen zoals Solaris, HP/UX, AIX en IRIX kunnen werken, als je daar ook maar de terminal weet te vinden.

[Opmerking]Waarom heet het "terminal"?

Een terminal is een computer die eigenlijk alleen maar bestaat uit een scherm en een toetsenbord. Via een kabel treed je in verbinding met de hoofdcomputer. De verbinding kan rechtstreeks zijn of over een netwerk, bijvoorbeeld het telefoonnetwerk of het Internet. In de begindagen van UNIX was dit de enige manier om met de computer te werken. Een terminal venster is een simulatie van die vroegere terminals. Voor de mooie ogen van de gebruikers werd er rond de terminal allerlei versiering gebreid, zoals het bureaublad en verschillende thema's. Hoewel het primitief lijkt, is dit nog steeds de snelste manier om met een op UNIX gebaseerd systeem te werken. Omwille van het feit dat er met tekstbestanden en een tekst interface gewerkt wordt, verwijst men soms ook naar een text terminal

Handeling met de muis.

Een terminal venster open je door in het menu ApplicationsHulpmiddelen Terminalvenster te kiezen:

Figuur 2.7. Een terminal openen

Selecteer uit het menu.

De standaardkleur van de terminal is wit met een bruine rand. Als je dat niet leuk vindt, kan je de kleuren en het uitzicht aanpassen. Dat is trouwens een vuistregel in Linux: alles wat je niet aanstaat, kan je veranderen.

Figuur 2.8. Een terminal venster

Een standaard terminal venster.

Als je naast het terminal venster op het bureaublad klikt, wordt het venster grijs. Dit betekent dat het niet meer aktief is. Je kan meerdere terminal vensters openen; gevorderde gebruikers kunnen zelfs via de tabblad funktie verschillende terminals in eenzelfde venster openen.

[Opmerking]Tekst in de terminal

Vanaf nu gaan we tekst, die in een terminal venster verschijnt, aanduiden met een gekleurde achtergrond in plaats van telkens schermafdrukken te tonen. We gebruiken deze methode om je aan te moedigen zelf de voorbeelden uit te proberen en zo stap voor stap ervaring op te bouwen. Op het einde van de cursus zou je zo een terminal-virtuoos moeten zijn!

[Tip]Knippen en plakken

De standaard manier om in Linux te knippen en plakken (copy/paste funktie) is tekst selecteren met de linkermuistoets, of door dubbel te klikken op een woord om het hele woord te selecteren, of om driedubbel te klikken om een hele lijn te selecteren. Gebruik de middelste muistoets om te plakken, in hetzelfde venster of een ander venster, waarin al dan niet dezelfde toepassing draait. Als je geen middelste muisknop hebt, druk dan tegelijkertijd de linkse en de rechtse muistoets in om te plakken. Met een touchpad op een draagbare computer kan je ook tekst selecteren, plakken gebeurt weer met de knoppen.

Terminal afsluiten

Er zijn een aantal manieren om een terminal venster af te sluiten. Let er wel op dat het venster aktief is.

  • Selecteer FileClose Window in het menu van het terminal venster.

    OF

  • Druk met de linkermuistoets op het kruisje in de rechterbovenhoek van het venster.

    OF

  • Gebruik de toetsencombinatie Ctrl+D.

    OF

  • Typ het commando exit in het terminal venster, gevolgd door Enter.

    OF

  • Gebruik de toetsencombinatie Shift+Ctrl+Q.

[Belangrijk]Vensters openen

Open verschillende terminal vensters en eventueel ook andere toepassingen, bijvoorbeeld een van de spelletjes die je kan vinden in het ApplicationsSpelletjes menu. Bemerk het verschil tussen een aktief venster en een passief venster. Neem ook eens een ander virtueel bureaublad en open daar een toepassing.

[Tip]Gedrag van vensters

Het standaard venstergedrag is om te klikken met de muis op het venster dat je aktief wilt maken. Dit kan je echter als volgt veranderen:

Handeling met de muis.

  • Selecteer Vensters uit SystemVoorkeuren.

  • Onder de hoofding “Window selection” kan je het vakje “Select windows when the mouse moves over them” aanvinken. Dit is de zogenaamde sloppy focus: als je de muis over een venster beweegt, wordt het aktief, zelfs al heb je er niet in geklikt.

  • Een bijkomende optie bij deze sloppy focus is het op de voorgrond brengen van het aktieve venster - een venster kan immers aktief zijn zonder dat het op de voorgrond staat.

  • Kies de instelling die jou het best bevalt en druk daarna op de Close knop.

[Tip]Linkshandig?

Handeling met de muis.

Ben je linkshandig? Ga dan naar SystemVoorkeuren en kies Muis. In dit venster kan je de akties die verbonden zijn met de linker- en rechtermuisknoppen omwisselen. Druk Close wanneer je klaar bent.

[Opmerking]Traag

Afhankelijk van de performantie van je computer en de snelheid van je CD-ROM speler, kan het openen van verschillende toepassingen het systeem aanzienlijk vertragen. Mocht je vast komen te zitten, herstart dan gewoon de computer. Denk eraan om de CD uit te nemen voor MS Windows start indien je niet meer wilt verdergaan met de Live CD.

De Live CD sessie afsluiten

Om de sessie te verlaten selecteer je uit het menu SystemQuit. Er komen dan vier keuzemogelijkheden:

  • Log out”: afmelden. We zullen later zien wat de bedoeling van deze optie is.

  • Lock Screen”: schermbeveiliging starten.

  • Switch User”: aanmelden als een andere gebruiker. We komen hier later op terug.

  • Restart the computer”: de computer herstarten.

  • Shut down”: afmelden en de computer uitzetten.

Handeling met de muis.

Kies “Shut down” indien je niets meer wilt doen, kies “Restart the computer” en neem de CD uit de lader indien je verder wilt werken op je eigen systeem.

[Tip]Toegankelijkheid

Gebruikers die geen muis kunnen bedienen, kunnen via het toetsenbord werken: gebruik de letters die bij elke optie onderlijnd zijn om die bepaalde optie te kiezen.