Gebruikers

Multi-user

We vermeldden reeds in de inleiding van deze cursus dat Linux een systeem is dat meestal door verschillende gebruikers (tegelijk) gebruikt wordt. Elke gebruiker op het systeem beschikt over zijn of haar eigen afgeschermde omgeving, die min of meer privee is: gebruikers hebben niet het recht om bestanden of mappen in de home map van medegebruikers te veranderen.

Ten einde je gevoelige data te beschermen tegen het gestuntel van je kinderen, ouders, partner enzovoorts, maak je best voor elke gebruiker op je computer een apparte gebruikersnaam aan.

Een gebruiker toevoegen

Ga als volgt te werk om een gebruiker toe te voegen:

Handeling met de muis.

  • Selekteer SysteemBeheerGebruikers en groepen uit de bovenste taakbalk.

  • Klik de knop Gebruiker toevoegen... aan.

  • Geef een gebruikersnaam op. Je mag die vrij kiezen, maar doorgaans is de conventie dat deze naam uit maximaal 8 kleine letters bestaat.

  • Geef de volledige naam van de gebruiker in, alsook eventueel telefoonnummers en locatie.

  • Geef twee keer het wachtwoord in voor de gebruiker.

  • Druk OK.

  • De gebruiker verschijnt in de lijst bij de andere gebruikers.

  • Druk nogmaals OK om de veranderingen door te voeren.

Figuur 8.7. Een gebruiker toevoegen

Geef minimaal gebruikersnaam en wachtwoord in.

Onderliggend gebruikt het systeem het commando useradd om de bestanden /etc/passwd en /etc/shadow te bewerken; de commando's groupadd en groupmod editeren het bestand /etc/group. Al deze commando's en bestanden hebben man pagina's waarin je uitgebreide informatie kan vinden.

Wachtwoorden veranderen

Waarom?

Redenen genoeg om je wachtwoord te veranderen:

  • Voor de veiligheid: het is moeilijker een machine te kraken waarop de gebruikers regelmatig hun wachtwoord veranderen.

  • Omdat je werkomgeving je ertoe verplicht om je wachtwoord regelmatig te veranderen.

  • Omdat je je wachtwoord vergeten bent.

  • Omdat je vreest dat iemand je je wachtwoord heeft zien ingeven of het op een andere manier te weten is gekomen.

Je eigen wachtwoord veranderen

Het passwd commando

Gebruik het passwd als volgt:

Handeling met de muis.

willy@ubuntu:~$ passwd
Changing password for willy
(current) UNIX password:
Enter new UNIX password:
Retype new UNIX password:
passwd: wachtwoord is met succes aangepast

Het systeem vraagt je eerst om je huidige wachtwoord. Als je dat correct hebt ingevoerd, kan je een nieuw wachtwoord ingeven. Ter verificatie dien je het nog eens in te geven, identiek aan de eerste keer.

Grafisch wachtwoord veranderen

Handeling met de muis.

Grafisch kan je je wachtwoord veranderen via het menu SysteemVoorkeurenOver mij. Druk op de knop Wachtwoord wijzigen... en vul het formulier in. Druk daarna de knop Change password.

[Tip]Maar ik weet mijn huidige wachtwoord niet!

Als gebruiker met administratieve rechten kan je het wachtwoord van iemand anders veranderen. Zorg er dus voor dat je nooit het wachtwoord van de systeembeheerder vergeet, of je systeem wordt onbeheerbaar.

Het wachtwoord van een andere gebruiker veranderen

Grafisch kan je het wachtwoord van een andere gebruiker veranderen via SysteemBeheerGebruikers en groepen.

Handeling met de muis.

  • Selekteer de gebruiker waarvan je het wachtwoord wilt veranderen.

  • Klik op de knop Eigenschappen.

  • Verwijder de sterretjes die het huidige wachtwoord voorstellen.

  • Geef twee keer een nieuw wachtwoord in.

Echte systeembeheerders doen het met de commandoregel:

sudo passwd gebruikersnaam