Geluid afspelen

Werken met audio-CD's

CD's afspelen

Muziek-CD's afspelen doe je met het programma gnome-cd, dat je kan oproepen via ToepassingenGeluid & Video. Het is een zeer eenvoudige speler. Wil je iets geavanceerders, start dan de Totem Mediaspeler uit hetzelfde menu. Via het menu FilmSchijf 'cd-rom/dvd-rom-station' afspelen kan je hiermee ook CD's beluisteren.

Met de Rhythmbox, nog steeds uit het menu ToepassingenGeluid & Video, kan je CD's importeren met behulp van de Sound Juicer kopieertoepassing en nadien afspelen van de harde schijf. Deze applicatie haalde zijn inspiratie bij de iTunes van Apple. De Sound Juicer kan ook onafhankelijk opgestart worden om CD's af te spelen, door het commando sound-juicer in te voeren in een terminal venster.

[Opmerking]Muziek-CD's vs. Data-CD's

Met muziek-CD's bedoelen we hier de gewone audio-CD zoals je die in de winkel kan kopen. We hebben het hier niet over data-CD's die bijvoorbeeld gecopieerde MP3 bestanden kunnen bevatten.

Een audio-CD kan je gewoon in je CD-speler steken en verder moet er niets gebeuren om ernaar te kunnen luisteren. Een data-CD moet eerst verbonden worden aan het bestandssysteem.

[Belangrijk]Afspelen

Zoek een muziek-CD en probeer hem af te spelen.

CD's kopiëren

Grafisch

Als je de inhoud van een muziek-CD wilt kopiëren naar je harde schijf, gebruik je Rhythmbox. Wil je echter van een CD naar een andere CD kopiëren, start dan de Serpentine audio-cd brander toepassing in het menu ToepassingenGeluid & Video. Uiteraard heb je dan een CD-brander nodig.

Tekstueel

Via de commandoregel kan je met behulp van cdparanoia een CD uitlezen en er .wav bestanden van maken.

Een CD branden via de commandoregel kan met cdrecord. Alvorens te branden dien je eerst een zogenaamde image te maken van de bestanden die je bijvoorbeeld met de Rhythmbox of met cdparanoia op je harde schijf aangemaakt hebt. We komen hierop terug in Hoofdstuk 7, Leren werken met een editor.

Muziekbestanden afspelen

Algemeen

Media aankoppelen

Om muziekbestanden te kunnen afspelen, moet het medium waarop de bestanden staan, met het bestandssysteem van Linux verbonden zijn. We verwijzen hiervoor terug naar de paragraaf “Boomstructuur”: de bestanden moeten ergens in een map staan die aan de boomstructuur gekoppeld kan worden. Voor muziekbestanden die je bijvoorbeeld afhaalt van het Internet is dat geen probleem: je bewaart ze ergens op de harde schijf en zo kan je alle programma's verwijzen naar de map met je muziekbestanden.

Anders is het bij de zogenaamde removable media, media waarop je bestanden kan bewaren, maar die niet permanent met je computer verbonden zijn, zoals bijvoorbeeld een MP3-speler, een CD met daarop MP3- of andere muziekbestanden, een DVD en dergelijke. Zulke media moeten eerst gemount worden, dat wil zeggen dat we ze gaan opnemen in het bestandssysteem. Intern wordt daarvoor het mount gebruikt. Gelukkig hoef je op Ubuntu geen specialist te zijn: de meeste media zullen automatisch gemount worden. Als je bijvoorbeeld een data-CD met muziekbestanden insteekt, zal automatisch de bestandsbeheerder opgestart worden en kan je al klikken naar de juiste map gaan. Op de commandoregel kan je de bestanden bekijken via de map /cdrom.

Op je bureaublad zul je ook altijd een ikoon zien dat het medium voorstelt.

Media loskoppelen

Net zoals er een procedure gevolgd moet worden om een medium aan het bestandssysteem te koppelen, moet je ook bepaalde regels volgen om een medium met zijn bestandssysteem los te koppelen van het Linux bestandssysteem. Doe je dan niet, dan loop je het risico dat je het medium wel verwijderd hebt, maar dat je systeem nog steeds denkt dat het aanwezig is. Dit kan leiden tot gekke situaties, zoals een weigering om eenzelfde soort medium de volgende keer opnieuw te verbinden.

De eenvoudigste manier om een medium los te koppelen, is het opzoeken op je bureaublad. Klik op het ikoon met de rechtermuistoets en selekteer Uitwerpen uit het menu. In het geval van een CD of DVD gaat de speler open en kan je de schijf uitnemen. In het geval van een USB apparaat kan je na het uitwerpen de kabel losmaken.

[Waarschuwing]Niet in gebruik

De media mogen niet meer in gebruik zijn wanneer je ze uitwerpt. Als je bijvoorbeeld nog een toepassing hebt openstaan die de data op het medium gebruikt, zal er een fout optreden. Ook wanneer je in een terminal venster naar de map gegaan bent waarin het bestandssysteem van het medium gekoppeld is, kunnen er fouten optreden. Let er dus op dat de map niet meer in gebruik is, bijvoorbeeld door het cd commando zonder opties in te geven, zodat je weer naar je home map gaat.

Het afspelen

Standaard vind je op Ubuntu de volgende twee toepassingen voor muziekbestanden:

  • Totem: ondersteuning voor MPEG audio en video (MP3/MPV), Ogg, AVI, ASF, MOV, WMV, Quicktime, ...

  • Rhythmbox: MP3, Ogg, WMA, Quicktime, ook ondersteuning voor iPod.

[Opmerking]Ogg?

Ogg is een open standaard die stilaan aan belang wint op Linux systemen, ten nadele van MP3, waarop beperkingen rusten op gebied van licenties.

[Tip]Nog meer toepassingen

In de Free Software Directory: Audio lijst vind je nog veel meer vrije software voor het werken met audio-bestanden.

[Opmerking]Gerestricteerde formaten

Patenten en copyright beperkingen bemoeilijken het maken van een volledig vrij en gratis besturingssysteem. De standaard Ubuntu distributie bevat enkel softwarepakketten die volledig vrij beschikbaar zijn. Vele populaire mediaformaten zijn dus niet standaard afspeelbaar. We verwijzen naar de paragraaf “Codecs en andere multimedia software installeren” voor het vervolledigen van de installatie, zodat je bijvoorbeeld ook MP3, avi en realaudio bestanden kan afspelen.

Volumeregeling

Grove afstelling

In de bovenste taakbalk zie je het ikoon van de mixer-applet. Daarmee kan je de geluidssterkte regelen voor zover het output van geluid betreft. Mocht de applet niet in de taakbalk te vinden zijn, dan kan je hem toevoegen als volgt:

Handeling met de muis.

  • Klik met de rechtermuisknop op de taakbalk.

  • Selekteer Toevoegen aan paneel.

  • Onderaan, bij “System & hardware”, klik je “Volumeregeling” aan.

  • Klik Toevoegen.

[Belangrijk]Regel het volume

Probeer, terwijl er een CD aan het afspelen is, de grove volumeregeling.

Fijne afstelling

Grafisch

Met de mixer-applet regel je enkel uitgaand geluid voor de speaker(s) van je computer of de sterkte van het geluid dat uit de boxen komt. In je geluidskaart zit ook een versterker, en misschien heb je ook een microfoon, een geavanceerde mixer en dergelijke.

Handeling met de muis.

Voor de gedetailleerde instellingen is het het eenvoudigst om de gnome-volume-control toepassing op te starten via het menu ToepassingenGeluid & VideoVolumeregeling. Hier kan je ook input of output van geluid blokkeren (het zogenaamde mute effect). Mocht je tot nu toe geen geluid gehoord hebben, kijk dan via deze toepassing eens na of er niets geblokkeerd is. Microfoons moet je dikwijls op deze manier aktief maken.

Figuur 9.1. Volumeregeling

Volumeregeling voor output.

[Opmerking]Eenvoudig voorbeeld

De figuur hiernaast is een voorbeeld van een zeer eenvoudige geluidskaart. Afhankelijk van het type kaart kan je veel meer schuivertjes hebben om allerlei eigenschappen in te stellen. Soms zijn het er zoveel, dat ze niet allemaal tegelijk op het blad kunnen. Denk er in zo'n geval aan dat je de schuifbalken van het venster van de volumeregelaar kan gebruiken.

[Belangrijk]Volume regelen

Laat weer een CD afspelen en probeer de fijne afstellingen uit.

[Opmerking]Volume control vs. Volume management

Misschien heb je al wel gemerkt dat er twee toepassingen draaien op je systeem, als je met removable media werkt: gnome-volume-manager en gnome-volume-control. Je kan dat nagaan met het commando ps -ef. Verwar deze twee niet met elkaar:

  • De volume manager beheert volumes, dat wil zeggen media die data bevatten. Het aan- en loskoppelen van de media gebeurt in deze toepassing.

  • Het instellen van het geluidsniveau gebeurt met de volume control toepassing.

Tekstueel

Handeling met de muis.

Op de commandoregel kan je alsamixer gebruiken. Werk met de pijltjestoetsen om de instellingen te maken. Gebruik Esc om de toepassing te verlaten.

Figuur 9.2. Alsamixer

Tekstinterface naar de geluidskaart.

[Belangrijk]Volume regelen

Probeer, nog steeds terwijl er een CD aan het spelen is, om via deze weg de instellingen te beïnvloeden.

Denk aan de anderen

Houd er rekening mee dat andere mensen mogelijk niet geïnteresseerd zijn in de muziek die jij wilt beluisteren. Vooral in bureauomgevingen kan het erg storend zijn om te moeten werken terwijl men op de achtergrond enkel de hoge tonen hoort die doorgelaten worden door de kleine oordopjes van een muziekfanaat. Houd dus in de gaten dat je geen last veroorzaakt voor anderen.

Het loont in dit verband ook de moeite om te investeren in een goede hoofdtelefoon. Niet alleen isoleert die beter het geluid, zodat anderen er niets van merken, het is ook beter voor je eigen oren om een groter en meer solide model te gebruiken, in plaats van de kleine “oortjes”.

Geluid opnemen

Grafisch

Als je beschikt over een microfoon kan je zelf geluiden opnemen, bijvoorbeeld je eigen stem.

Handeling met de muis.

In de grafische omgeving heb je hiervoor de toepassing gnome-sound-recorder, die opgestart wordt via het menu ToepassingenGeluid & Video. Denk eraan dat de microfoon initieel geblokkeerd kan zijn en dat je dat kan opheffen in de fijne afstellingen van de volumeregelaar. Neem hiervoor het tabblad “Opname”:

Figuur 9.3. Volumeregeling voor opname

Volumeregeling voor opname kan soms op mute staan (rood kruis).

Klik op het rode kruis om een blokkering op te heffen.

Tekstueel

In de tekstomgeving is er arecord, waarvan hieronder een voorbeeld voor gebruik:

Handeling met de muis.

willy@ubuntu:~$ arecord mijn_stem.wav
Recording WAVE '/var/tmp/myvoice.wav' : Unsigned 8 bit, Rate 8000 Hz, Mono
Aborted by signal Interrupt...

Het programma wordt afgesloten door Ctrl+C te drukken. Het fragment kan afgespeeld worden met het aplay commando:

Handeling met de muis.

willy@ubuntu:~$ aplay mijn_stem.wav
PLaying WAVE 'mijnstem.wav' : Unsigned 8 bit, Rate 8000 Hz, Mono

Dit is een hele eenvoudige manier om te testen of je opname-installatie werkt. Een werkende installatie is van belang als je wilt gaan videoconferencen, telefoneren via het Internet of chatten. Deze diensten, waarvoor netwerkconfiguratie nodig is, bespreken we in Hoofdstuk 8, De werkomgeving.