Bestanden afdrukken

Vanuit de shell

Afdrukken met lp

Het lp commando wordt gebruikt om bestanden af te drukken. De naam staat voor line print, dit datteert nog uit de tijd dat een bestand wegens gebrek aan geheugencapaciteit lijn per lijn aan de printer doorgegeven werd.

Gebruik het commando als volgt:

lp bestand(en)

Wanneer je een printopdracht ingegeven hebt, krijgt die onmiddellijk een nummer:

willy@ubuntu:~$ lp /etc/profile
request id is LaserJet-1200-Postscript-(recommended)-3 (1 file(s))

Voor alle duidelijkheid: in bovenstaand voorbeeld is het nummer van de afdrukopdracht “3”.

Je zal echter wel merken dat de pagina niet mooi geformatteerd is. De printer begint bijna aan de uiterste rand van het blad te printen. Met het lp commando kan je al een boel opties meegeven om hier wat aan te verhelpen, maar om het echt mooi te maken zijn er zwaardere middelen nodig. Daarom gebeurt layout vaker in een grafische omgeving.

[Let op]Enkel tekst

Het lp commando is een zeer eenvoudig gereedschap. Het herkent enkel ASCII tekst bestanden. Gebruik daarom eerst het file commando met de naam van het af te drukken bestand als argument, mocht je twijfelen over het bestandstype. Als je bijvoorbeeld een OpenOffice.org document wilt afdrukken vanop de commandoregel, komen er tientallen pagina's met telkens een enkele lijn onleesbare karakters uit de printer gerold.

[Belangrijk]Meerdere printers

Stel dat je over twee printers beschikt: printerA is de standaard zwart-wit printer voor dagelijks gebruik, printerB is een kleurenprinter. Hoe druk je de foto van je lief af op de kleurenprinter? Je vindt de oplossing in man lp.

[Tip]Man pagina's afdrukken

Gebruik dit commando om een man pagina af te drukken:

man -t commandonaam | lp

Bijvoorbeeld:

willy@ubuntu:~$ man -t cat | lp

Het man commando gebruikt een speciaal formatteringssysteem waardoor de layout hier wel in orde is.

Informatie over de printer opvragen

Gebruik het lpstat commando om meer te weten te komen over de status van de printer. De -d optie toont welke printer als standaard is ingesteld:

willy@ubuntu:~$ lpstat -d
system default destination: LaserJet-1200-Postscript-(recommended)

Meer gedetailleerde info krijg je met de -t optie:

willy@ubuntu:~$ lpstat -t
scheduler is running
system default destination: LaserJet-1200-Postscript-(recommended)
device for LaserJet-1200-Postscript-(recommended): socket://npi6eedbe:9100
LaserJet-1200-Postscript-(recommended) accepting requests since di aug 2006 
08:09:55 CEST
printer LaserJet-1200-Postscript-(recommended) is idle. enabled since di 22 aug
2006 08:09:55 CEST

Zonder opties krijg je informatie over de printopdrachten die nog in de wachtrij staan.

Documenten formatteren

Bestanden worden geformatteerd zodanig dat de printer ze mooi kan weergeven. Er wordt bijvoorbeeld een kader rond getrokken en de pagina nummers worden toegevoegd. Of je kan het bestand formatteren zodat het in verschillende kolommen wordt afgedrukt. Nog een ander voorbeeld is het instellen van landschap- of portretafdruk.

[Belangrijk]Installeer bijkomend gereedschap

Standaard bevat Ubuntu niet zoveel gereedschap dat je op de commandoregel kan gebruiken om documenten er wat mooier te laten uitzien wanneer ze uit de printer komen. Installeer het a2ps pakket (all to PS, zet alle formaten om naar Postscript) om meer mogelijkheden te hebben:

Handeling met de muis.

  • Voer het installatiecommando uit:

    sudo apt-get install a2ps

  • Geef je wachtwoord in om via sudo administratieve rechten te verkrijgen.

  • Check met which dat je nu beschikt over het a2ps commando.

  • Gebruik a2ps om bijvoorbeeld van /etc/profile of /etc/cups/cupsd.conf een PostScript versie te maken in /var/tmp:

    a2ps -o /var/tmp/profile.ps /etc/profile

  • Alvorens af te drukken, installeer je gv van het gelijknamige pakket om het af te drukken bestand vooraf te kunnen bekijken.

[Opmerking]PostScript

Bovenstaande werkt enkel voor Postscript printers. Die hebben een specifiek stuurprogramma van Adobe om het PostScript formaat te kunnen lezen. Via een omweg kan je ook zonder zo'n stuurprogramma PostSCript bestanden afdrukken: gebruik het ps2pdf commando. Zie ook de man pagina en de documentatie van je printer.

[Let op]Standaardgedrag van a2ps

Zonder de -o optie zal a2ps het opgegeven bestand formatteren en rechtstreeks naar de printer sturen!

Grafisch

Alle zichzelf respekterende programma's beschikken over een afdrukmenu. Nu de printer ingesteld is, zal je deze menu's automatisch kunnen gebruiken in bijvoorbeeld OpenOffice.org en Firefox. Bijkomend kan je nu de layout van de pagina's instellen door BestandPagina-instellingen te selekteren.

Ook deze printopdrachten kan je volgen met lpstat. Alternatief kan je Taken selekteren uit het menu, dat je oproept door in SysteemBeheerPrinters met de rechtermuisknop op de printer te klikken.

[Tip]Het papierloze bureau

Het tijdperk van de informatica zou het papierloze bureau inluiden: zodra iedereen over een computer beschikt, zouden we nooit meer papier hoeven te verspillen aan brieven, faxen, dossiers, agenda's en ga zo maar door. Niet is natuurlijk minder waar, integendeel! Hoeveel bestanden worden niet foutief of per ongeluk afgedrukt, hoeveel mensen drukken hun E-mails af, want dat leest toch makkelijker?

Werk mee aan het behoud van onze bossen: veel programma's kan je instellen om dubbelzijdig af te drukken, of om op de oppervlakte van 1 A4 velletje twee bladzijden te zetten, of een combinatie van deze twee methoden. Zo bespaar je makkelijk 50 à 75% papier. Verder kan je de Afdrukvoorbeeld (preview) funktie gebruiken in veel programma's, zodat je een idee krijgt of je bestand op de gewenste manier uit de printer zal rollen.

[Belangrijk]PDF documenten bekijken

Met welke toepassing kan je PDF documenten (Portable Document Format) bekijken?