Een netwerk van computers kan je vergelijken met een straat met huizen: via de straten kan je naar andere huizen, andere steden en andere landen. Elk huis wordt bepaald door een huisnummer, een straatnaam, een stad en een land. Bij computers is het ongeveer net zo, alleen worden de gegevens voorgesteld door 4 getallen: het IP adres.

Het IP of Internet Protocol adres wordt niet alleen voor Internet gebruikt, maar ook voor netwerken die niet publiek toegankelijk zijn, zoals dat van je bedrijf of dat bij je thuis. Het IP adres van een computer heeft de vorm a.b.c.d, met a, b, c en d elk getallen tussen 0 en 255.

Elke netwerkinterface moet een IP adres hebben om via het netwerk data te kunnen uitwisselen. Een netwerkinterface, zoals een netwerkkaart of een draadloze netwerkkaart, kan je je voorstellen als de brievenbus van een huis.

Er zijn twee grote soorten IP adressen:

Welk soort IP adres je ook gebruikt, het moet altijd uniek zijn. Als twee computers op hetzelfde netwerk hetzelfde adres hebben, loopt het mis. Het zou zijn alsof je het verkeerde huisnummer op een brief schrijft: de data komt op de verkeerde plaats toe. Kies dus nooit zomaar een adres. Vraag raad aan je netwerkbeheerder of je Internet provider als je niet weet welk type adres je moet kiezen.

Omdat het voor mensen moeilijk is om reeksen van getallen te onthouden, geven we de computer naast een IP adres ook een naam. Net zoals het IP adres, moet een computernaam, ook wel hostname genoemd, uniek zijn binnen eenzelfde netwerk.

Ook al gebruiken wij mensen liever namen dan nummers, intern gebruiken de computers enkel nummers. De lijsten van namen en bijhorende nummers worden bijgehouden op een DNS server. DNS staat voor Domain Name System. Zowel computers als netwerken hebben een naam en een nummer. Een netwerknaam wordt ook wel een domeinnaam genoemd. Elke computer op een netwerk heeft naast een computernaam ook een domeinnaam. Je kan het vergelijken met de naam van de stad in het adres van een huis.

Als je manueel een vast IP adres instelt, moet je veelal het IP adres van de DNS server kennen. Krijg je daarentegen de netwerkinformatie van een DHCP server, dan zal die vaak de informatie over de DNS server meesturen en hoef je je er verder niets van aan te trekken.

	Al ingesteld
	De computernaam heb je al ingesteld tijdens de installatie van de computer (zie de paragraaf “Computernaam”). Zelfs als je toen niet over netwerktoegang beschikte, heb je toch een naam moeten ingeven voor je computer.

Net zoals wij via wegwijzers en verkeerswisselaars onze weg vinden naar een andere stad of naar een ander land, zijn er op een computernetwerk machines die het verkeer leiden. Zulke machines noemt men routers. Je computer moet altijd met minstens 1 router contact kunnen maken, anders kan hij geen data naar een ander netwerk sturen of data van een ander netwerk ontvangen.

Stel je zelf het IP adres van je computer in, dan moet je ook het IP adres van een router opgeven. Deze router wordt ook wel eens default gateway genoemd, de standaard weg naar andere netwerken (zie figuur 11.1). Als je via een DHCP server netwerkinformatie krijgt, hoef je je hier eens te meer niets van aan te trekken.

	Soorten netwerken
	Er zijn vele verschillende soorten netwerken. Het meest gebruikt is het TCP/IP netwerk. Dit is ook het type netwerk dat op het Internet gebruikt wordt. We gaan ervan uit dat je computer zich in dit soort netwerk bevindt.

Wil je je computernaam nog veranderen, dan kan dit in het tabblad Algemeen van het menu Systeem → Beheer → Netwerk. Ook als je geen netwerkverbinding hebt, is het eleganter om je computer toch een naam te geven, bijvoorbeeld om een mooie prompt te hebben in je terminal vensters. De domeinnaam kan je hier ook instellen. Behalve voor niet-genetwerkte computers, wordt dit tabblad enkel gebruikt wanneer je de IP instellingen manueel maakt, in plaats van dat je ze krijgt van een DHCP server.

Figuur 12.6. Computernaam instellen

De computernaam wordt opgeslagen in het bestand /etc/hosts, de domeinnaam in /etc/resolv.conf. Lees de man pagina's voor deze bestanden voor meer informatie. Deze bestanden vindt je op alle UNIX en UNIX-achtige computers. Deze bestanden zijn niet toegankelijk voor gewone gebruikers, daarom moet je als de gebruiker met administratieve rechten aangemeld zijn en je wachtwoord opgeven.

We zagen reeds het gebruik van de grafische interfaces om netwerkinstellingen te maken en te bekijken. Je kan de configuratie van de netwerkapparaten ook bekijken in een terminal venster. De nieuwste manier om dat te doen is door het ip commando in te geven als volgt:

willy@ubuntu:~$ ip addr show

Je krijgt dan output te zien gelijkaardig aan onderstaande blokken. Gemerkt met “1:” is de local loop:

1: lo: <LOOPBACK,UP> mtu 16436 qdics noqueue
    link/loopback 00:00:00:00:00:00 brd 00:00:00:00:00:00
    inet 127.0.0.1/8 scope host lo
    inet6 ::1/128 scope host
       valid_lft forever preferred_lft forever

Gemerkt met “2:” is de eigenlijke actieve netwerk interface:

2: eth0: <BROADCAST,MULTICAST,UP> mtu 1500 qdisc pfifo_fast qlen 1000
    link/ether 00:0c:29:92:ce:de brd ff:ff:ff:ff:ff:ff
    inet 10.2.3.96/24 brd 10.2.3.255 scope global eth0
    inet6 fe80::20c:29ff:fe92:cede/64 scope link
       valid_lft forever preferred_lft forever

Alle details vind je in de man pagina's van het ip commando. Een gedetailleerde referentie van de implementatie van het IP protocol lees je in man 7 ip. Voor deze beginnerscursus volstaat het echter volgende zaken op te merken:

De ouderwetse manier om IP informatie op te vragen is door gebruik te maken van het ifconfig commando. Het geeft dezelfde informatie in een ietwat ander formaat. Zie de man pagina voor meer.

De naam van je computer vraag je op met het hostname commando:

willy@ubuntu:~$ hostname
ubuntu

De standaard Bash prompt bevat ook deze computernaam.

Vraag de domeinnaam op met het dnsdomainname commando:

willy@ubuntu:~$ dnsdomainname
mvg.vl

Je systeem houdt een tabel bij, waarin staat welke interface en welke router gecontacteerd moet worden om data naar een bepaald netwerk te sturen. Je kan deze tabel opvragen met het netstat commando:

willy@ubuntu:~$ netstat -nr
Kernel IP routing table
Destination	Gateway		Genmask		Flags	MSS Window  irtt Iface
10.2.3.0	0.0.0.0		255.255.255.0	U	  0 0 	       0 eth0
0.0.0.0		10.2.3.254	0.0.0.0		UG	  0 0	       0 eth0

Wat zien we hier?

Als je computer geen netwerkverbinding kan maken, hoewel hij toch een IP adres heeft, kan dit commando een indicatie geven van wat er misloopt. Er moet altijd een weg naar een verkeerswisselaar gekend zijn, anders kan er geen verbinding gemaakt worden met andere netwerken.

	Routetabel met ip
	Ook met het ip commando kan je een tabel van de routes opvragen. Hoe?